Al jarenlang is Johan Klein nauw betrokken bij het werk van
de IJslandse dichter Hallgrímur Péterson. Na 1992 is het werk van deze dichter zijn leven zelfs gaan beheersen. Péterson dicht zijn liederen vanuit een nauwe relatie met de lijdende Christus, die zijn vriend is geworden op zijn veelbewogen reis door het leven. Voor zijn zonden heeft Hij geleden en met Hem stond hij op in een nieuw leven. Op elke bladzijde blijkt de sterke liefde van de dichter voor zijn verlosser en zaligmaker. Door dik en dun blijft hij met Hem verbonden. Ook voor vandaag hebben deze liederen niets van hun betekenis ingeboet. In de lijdenstijd lagen ze binnen mijn handbereik. Ik heb ze als meditatieve teksten gebruikt en ben erdoor gesticht. Ook mij brachten ze in gemeenschap met onze zaligmaker. Daar ben ik Péterson postuum dankbaar voor en behalve hem ook Johan die jarenlang met deze liederen doende is geweest. Er zou veel meer van deze gebruikspoëzie geschreven moeten worden, want zo functioneert ze als het moet en kan ze net als die van de IJslandse dichter klassieke allures krijgen. De bundel verdient een warme aanbeveling voor degenen die dichter bij het lijden en sterven van Jezus willen komen.
Hiermee is niet gezegd dat deze liederen meditaties op rijm zijn. Het is poëzie waarbij de vorm de inhoud ondersteunt, die dus een dienende functie heeft.
Johan biecht eerlijk op dat hij al vertalend forse ingrepen op
de zeventiende-eeuwse tekst heeft gemaakt, waarbij hij
zelfs toevoegingen, weglatingen en verplaatsingen niet heeft geschuwd. Zo zijn er vrije vertalingen ontstaan, zoals de titel aangeeft. Johan houdt zijn verantwoording algemeen, zodat de lezer niet van elk lied afzonderlijk te weten komt welke ingrepen hij erop gepleegd heeft. Achterin had dat summier verantwoord kunnen worden.
De Lutherse bisschop van IJsland had met deze werkwijze
geen moeite. Voor mij rijst wel de vraag hoe ver je met zulke ingrepen kunt gaan en toch de oorspronkelijke dichter
recht kunt blijven doen.
Al deze ingrepen vonden plaats om deze liederen maar zo
dicht mogelijk bij de lezer van nu te brengen. Dat is zeker
vaak gelukt. Zo bevat de afdeling ‘De zeven kruiswoorden’
fraaie liederen. Elk lied vertoont sporen van de worsteling om de stof in een aanvaardbare vorm te gieten. Daarvan getuigen veel goede vondsten in woordkeus en verstechniek.Tegelijk stuiten we hier ook op een zwak punt. Niet alle liederen hebben overal de perfecte vorm bereikt. Het taalgebruik is hier en daar nogal ouderwets en niet altijd consistent. Naast ‘ach’ (45) en ‘driewerf’(59), komen ook het populaire ‘een goed gevoel’(45), ‘grijpgrage’ (47) en ‘betijen’ (52) voor; ‘vloedlicht’ (34) en ‘ontluisterdheid’ (79) zijn geen goede Nederlandse woorden.
‘De landvoogd geeft dan ook geen acht’ (62) is geen goede zin, parels werp je niet voor de honden, maar voor de zwijnen (68). Kortom, naar dit soort dingen zou Johan nog eens goed moeten kijken. De losbladige uitgave maakt dat verbeteringen op eenvoudige manier in het geheel van de bundel kunnen worden opgenomen.
Maar deze zwakke kant in de vormgeving hoeft voor niemand een belemmering te zijn zich in deze prachtige liederen te gaan verdiepen. Kennis nemen van de inhoud is de moeite meer dan waard.

Bert Hofman