Het recenseren van een gedichtenbundel is een hachelijke zaak. Het dwingt je haast om gedichten te lezen zoals ze niet bedoeld zijn: in één keer achter elkaar door en met je pen en blocnootje bij de hand om aantekeningen te maken. Maar gedichten moet je 'proeven '; eigenlijk moet je ze horen voordragen door een echte voordrachtskunstenaar. En hoe een gedicht overkomt hangt heel sterk af van wie je bent en in wat voor stemming je bent. Anders dan de schrijver van een roman heeft een dichter geen gelegenheid om je mee te slepen in het verhaal; het proces van begrip, herkenning en emotie moet in een paar regels gebeuren.
De bundel Om je de waarheid te zeggen van Theo Coenraads bevat 52 gedichten, alsof de auteur wil zeggen: één gedicht per week is genoeg.
De gedichten zijn geïnspireerd op teksten uit het evangelie naar Matteüs. Bij elk gedicht staat de betreffende tekst boven aan de bladzijde vermeld in de NBG-vertaling van 1951; iets aangepast om al te ouderwetse woorden te vermijden.
De bedoeling van de dichter staat duidelijk in het voorwoord vermeld: 'Daarom is dit boek een eerbetoon aan Hem die ook nu nog zegt: 'Ik ben de weg, de waarheid en het leven.'
Ook het beoogde effect verwoordt de dichter zelf: 'zij die Hem al kennen, zullen Hem waarschijnlijk herkennen. Zij die Hem nog niet kennen, zullen Hem hopelijk leren kennen. Dat laatste is eigenlijk mijn diepste wens.'
Wat de herkenning betreft: daar is Coenraads zeker in geslaagd. De gedichten zetten je even stil en een overbekende tekst uit de Bijbel, krijgt zomaar een verrassende glans. Je staat ineens toch wat dichter bij Jezus. Of ook mensen die de Bijbel niet kennen door deze gedichten worden aangeraakt, weet ik niet. Het komt mij voor dat veel van de kracht je dan ontgaat. Maar wellicht worden lezers nieuwsgierig en zoeken zij de tekst op in de Bijbel om te zien in welk verband die tekst staat.
De structuur van de gedichten is eenvoudig: korte regels zonder hoofdletters (op de eerbiedskapitalen na) in strofen van 1 tot 4 regels. Door deze structuur voel je je nauw betrokken bij de inhoud. Het ritme van de gedichten bevordert de rust en roept gevoelens op van stille verwondering, devotie. Hier en daar word je opgeschrikt door een verrassende woordspeling.
Coenraads maakt een sober gebruik van rijm; maar naar mijn smaak niet sober genoeg. Hier en daar werkt het zoeken van een rijmwoord als stoorzender. Op pagina 10 bijvoorbeeld staat het woord 'waternissen' om te rijmen op 'vissen'. Ook deze regel vind ik niet zo geslaagd (p.57): 'vastgespijkerd aan een kruis / stierf Hij als een beest'. Het woord 'beest' is gekozen om te kunnen rijmen op 'in uw handen/beveel Ik mijn geest.' Hoewel de beschrijving van de kruisiging van Christus best schokkend mag zijn, stoort deze schok mijns inziens toch te veel als 'het zoeken naar een rijmwoord.'
Nogmaals: gedichten moet je zelf proeven. Lees nooit recensies van gedichtenbundels. Recensenten kunnen zomaar jouw ervaring en emoties aan scherven gooien.

Toch even een voorproefje (naar Matteüs 20:34):

twee blinden
zien geen hand
voor ogen

twee blinden
zien hun kans

de Zoon van David
met ontferming bewogen

zijn hand
raakt hun ogen aan

het Licht der wereld
stroomt naar binnen

twee blinden
zien Jezus staan.