Wie een roman leest stapt de wereld van de verbeelding
binnen. Krachtig neergezette beelden doen iets met de lezer. Ze roepen ergernis op of een glimlach. Ze ontroeren of houden een spiegel voor. Dat is de verrassing van het
lezen.Verbeeldingskracht is een sterk punt van Joke. In haar nieuwe roman Op de huid ontmoet je echte mensen. Je ruikt de gerechten die worden voorgeschoteld. Je kunt de bloemen bijna aanraken. 'In de grote bloembak op het bordes zijn de eerste narcissen opengegaan. Zachtgeel met een helder oranje hart. Morgen zullen het er meer zijn.'
De problematiek in de romans van Joke roept vooral herkenning op. En vervolgens is daar de erkenning. Op de huid staat op dit moment hoog in de toptien van christelijke fictie.
In de roman dringt zich de vraag op naar de belangeloosheid van liefde. In hoeverre kennen wij de mens naast ons? De hoofdpersoon Renske Hofstra wordt wreed met deze vraag geconfrontreerd als haar chef en intieme vriend Peer vermoord wordt gevonden in het restaurant Parmentier, waar beiden werkzaam zijn. Deze dramatische gebeurtenis aan het begin van het verhaal brengt meteen de nodige spanning in de roman. Rechercheur Kroeze bijt zich vast in het duistere misdrijf en confronteert Renske met zijn bevindingen. De uitkomsten van het onderzoek zijn schokkend voor Renske.
Peer blijkt niet de man te zijn waarvoor ze hem hield. Ze
heeft hem liefgehad met een gevende liefde. Hij was getrouwd en had een kind. 'Ze schonk een whisky voor hem in om er zeker van te zijn dat ze hem naar huis zou rijden. De laatste keren was hij wel erg moe geweest .'Ik ga maar
meteen door. Jij moet slapen,' had ze de voorlaatste keer
gezegd, toen hij thuis op de bank neerzakte. 'Ik ben te moe
om mijn veters los te maken.' Dat had zij voor hem gedaan.
Ze weet nog welke gedachte er door haar heen geschoten
was toen ze geknield voor hem zat. Het kwam toch wel vaker voor dat een vrouw een man vroeg?'
Deze realiteit en het feit dat ze haar geliefde werkplek moet
opgeven ontwricht haar leven. Renske solliciteert naar een
functie in een nog te openen zorghotel - Groot Mangelhout
- in een omgeving die ze kent uit haar jeugd.
Hier wisselt de roman van decor. Renskes vakmanschap bezorgt haar bijna geruisloos de nieuwe baan. Boeiende mensen kruisen haar pad. Clara van Brederode, de eigenaresse van Groot Mangelhout, de stoere ongetrouwde Wijnand en diens vader Hein. Deze laatsten zwaaien wat moeizaam de scepter in Klein Mangelhout, een verouderd restaurant op hetzelfde landgoed. Al deze personen lijken de vraagstelling te illustreren: hoe kennen wij de ander? De inbreng van de persoon Wijnand maakte mij aanvankelijk wat bezorgd. Een vleugje romantiek, ja, maar het zal toch niet waar zijn dat...? Gelukkig durft Joke het aan de verhouding tussen Renske en Wijnand niet in te vullen. 'Ze schuift haar glas in zijn richting, alsof ze zich verontschuldigt voor het feit dat ze het niet leegdrinkt. Hij pakt het en neemt de laatste slok. Hoe kan dat nu zo ontzettend troostend zijn?'
Op de huid is een mooi en spannend boek. Joke maakt ons deelgenoot van de ander. Antwoorden worden niet op een presenteerblaadje aangeboden, die moet de lezer zelf zoeken.
Wat mij betreft had de verwijzing naar Hem, die onvoorwaardelijk liefheeft en ons kent, dieper dan wij onszelf kennen, wat expliciter gemogen. In een vertrouwelijk gesprek met Wijnand verzucht Renske dat ze verlangt naar
vrede en rust. 'Niet langer opgegooid worden en vallen.'
Wijnand herinnert zich dan de woorden van zijn moeder.
'Alle inzet van de wereld kan het kwaad niet kleinkrijgen.
Eén offer alleen.' 'Geloof je daarin?' 'Ik heb het geloof niet
op voorraad. Maar ik houd een wonder wel voor mogelijk.'
Mede om deze subtiliteit waardeer ik het werk van Joke.

Lijda Hammenga